माननीय जुध्द बहादुर गुरूङ
राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोगपरिचय
जुद्ध बहादुर गुरुङ राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोग (NNRFC) को कार्यवाहक अध्यक्ष हुन्। उनी २०२१ फेब्रुअरी ३ देखि २०२६ फेब्रुअरी २ सम्म सदस्यको रूपमा संवैधानिक परिषद्बाट नियुक्त भएका थिए। प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापन तथा वातावरण क्षेत्रका विशेषज्ञका रूपमा चिनिने उनी नर्वेको नर्वेजियन युनिभर्सिटी अफ लाइफ साइन्सबाट प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापनमा एमएस्सी (१९९५) र डिप्लोमा (१९९४) तथा त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट प्राणीशास्त्र (इकोलोजी) मा एमएस्सी (१९८८) गरेका छन्। उनले एनटीएनसीको बोर्ड सदस्य तथा सचिव (२००८–२०१३), CODEFUND को जलाधार समन्वयक (२०१५–२०१९), गण्डकी पर्यटन वर्ष समन्वयक (२०१९–२०२२) जस्ता जिम्मेवारी निर्वाह गरेका छन्। सगरमाथा आधार शिविरमा क्याबिनेट बैठक (२००९) को अवधारणा र आयोजनामा उनको प्रमुख भूमिका थियो, जसले हिमालयको जलवायु प्रभावलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चर्चा गराएको थियो। आयोगमा उनी प्राकृतिक स्रोतको संघीय बाँडफाँड, क्षेत्रीय सूचकांक तथा दिगो विकास सम्बन्धी नीतिमा योगदान दिइरहेका छन्।
उनको अनुभव पर्यटन गाइड (१९८४ देखि) बाट सुरु भएर वन्यजन्तु विशेषज्ञ, व्याख्याता, कार्यक्रम समन्वयक हुँदै संरक्षण नेतृत्वसम्म पुगेको छ। एनटीएनसीमा रहँदा बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा गौरीशंकर संरक्षण क्षेत्र विस्तार र बाघ संरक्षणमा योगदान दिएका छन्। CODEFUND मार्फत पोखराको जलाधार पुनर्स्थापना तथा रामसर साइट व्यवस्थापन गरेका छन्। उनले ५ वटा वातावरणीय पुस्तक लेखेका छन् तथा विभिन्न वैज्ञानिक तथा लोकप्रिय पत्रिकामा लेख प्रकाशित छन्। पुरस्कारहरूमा सिल्भर जुबिली क्राउन मेडल, अन्तर्राष्ट्रिय इको-फाउन्डेसन अवार्ड (२०२३) आदि प्राप्त गरेका छन्।
मुख्य योगदान
- NORAD Fellowship – Natural Resources Management and Sustainable Agriculture मा स्नातकोत्तर अध्ययनका लागि।
- Silver Jubilee Coronation Medal – स्व. राजा Birendra Bir Bikram Shah Dev बाट प्रदान।
- Best Eco-Foundation Award (2023) – The International Ecotourism Society Eurasia Chapter, टर्की।
कामको अनुभव
सदस्य, National Natural Resources and Fiscal Commission (३ फेब्रुअरी २०२१ – २ फेब्रुअरी २०२६) – नेपालको संवैधानिक परिषद्को सिफारिसमा नियुक्त।
संयोजक, गण्डकी प्रदेश पर्यटन वर्ष (२०१९–२०२२) – उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्रालय, गण्डकी प्रदेश।
वेटल्याण्ड संयोजक, Conservation Development Foundation, काठमाडौं (२०१५–२०१९)।
विभिन्न परियोजनाहरूमा परियोजना संयोजक/टिम लिडर/सदस्यका रूपमा कार्य:
- पोखरा–लेखनाथ महानगरमा दिपाङ ताल संरक्षण परियोजना (WWF हरियो बन कार्यक्रम)।
- गण्डकी प्रदेशमा COVID-19 को पर्यटन क्षेत्रमा परेको प्रभाव अध्ययन।
- गण्डकी प्रदेश पर्यटन मास्टर प्लान तयारी।
- रारा ताल Ramsar साइट व्यवस्थापन योजना (२०२१–२०२५) तयारीमा पर्यटन विज्ञका रूपमा।
- प्राकृतिक स्रोतबाट प्राप्त लाभ बाँडफाँडका सूचक विकास अध्ययन (World Bank सहयोग)।
- नेपालका ७५३ स्थानीय तहमा सामाजिक–आर्थिक विभेद अध्ययन।
- पोखरा उपत्यकाको ताल क्लस्टर एकीकृत व्यवस्थापन योजना लगायत विभिन्न वातावरण तथा जैविक विविधता सम्बन्धी परियोजनाहरू।
सदस्य तथा सचिव, National Trust for Nature Conservation को गभर्निङ बोर्ड (२००८–२०१३)।
लेक्चरर, Purbanchal University अन्तर्गत Nepal Institute of Health Science (२००३–२००८)।
राष्ट्रिय कार्यक्रम संयोजक, Action for Solidarity, Equality, Environment and Development in Asia (ASEED-Asia), काठमाडौं (१९९९–२००३)।
अधिकारी-इन-चार्ज, Annapurna Conservation Area Project (१९९५–१९९९) – कास्की र मुस्ताङ।
सहायक प्राध्यापक, Tribhuvan University, पाटन बहुमुखी क्याम्पस (१९९१–१९९३)।
पर्यटन क्षेत्रमा पर्यटक गाइड तथा विभिन्न पर्यटन योजना/समितिहरूमा संलग्नता (१९८४–२००७)।
शिक्षा
प्राकृतिक स्रोत व्यवस्थापनमा एम.एससी.